Amsterdam, 17 juli 2006

Beste relatie,

De pers heeft een tijd stilgestaan, maar hier is dan weer een krakend verse TLL-nieuwsbrief. Met taaltips en weetjes die zelfs de meest doorgewinterde taalgebruiker tot nut strekken. Zoals u wellicht weet zijn we twee maanden geleden verhuisd. Inmiddels zijn de drilboren tot zwijgen gebracht en is het laatste wolkje bouwstof het pand uitgezweefd. Ruimer in ons jasje en bereikbaarder dan ooit, staan we graag voor u klaar.

Veel leesplezier!

Koen Gubbels

In deze nieuwsbrief

Heet van de naald: Klant aan het woord: Taaltips: Computertips:

Tussen-n-anarchie! Sytske Nienhuis van Getronics NV De 'd' van Dirk? Hen of hun? Wanneer een -s en wanneer een 's? Dat wieltje kan meer dan scrollen Versneld downloaden Online tips voor Windows

Webtips: Test uw taalkennis: Profiel medewerker:

SMS- & MSN-taal Welke zinnen zijn juist? Dictee: -s of ‘s? CEO & andere C'tjes Ingrid Verhagen

Heet van de naald

Tussen-n-anarchie!

De samenstellers van het Witte Boek tonen zich realistischer dan collega-taalbobo’s van het Groene Boekje. De regels voor het gebruik van de tussen-n blijken in de praktijk volstrekt ondoorzichtig. Is het nou apenkop of apekop? Paardenstal of paardestal? Pannenkoek of pannekoek? Rozengeur of maneschijn? Als u het nog weet, mag u het zeggen. Wat het Witte Boekje betreft mag de taalgebruiker het voortaan zelf weten en dat is een verfrissend inzicht in de eindeloze spellingsdiscussie. Slaat de spellinganarchie nu toe? Nee hoor. Eerder heeft men al iets vergelijkbaars besloten over de tussen-s en dat heeft eerder duidelijkheid dan onduidelijkheid opgeleverd (voorbehoedmiddel en voorbehoedsmiddel zijn nu bijvoorbeeld beide geaccepteerde spellingen). Lees meer op http://www.nrc.nl/binnenland/article385793.ece en http://www.onzetaal.nl/nieuws/tussenn.php.

Klant aan het woord

Sytske Nienhuis van Getronics NV

Getronics is in 1983 is opgericht. Inmiddels werken er bij deze beursgenoteerde organisatie zo’n 27.000 mensen in meer dan 30 verschillende landen. Getronics ontwikkelt, implementeert, integreert en beheert ICT-infrastructuren en business solutions en helpt daarmee zowel wereldwijd opererende ondernemingen als lokale bedrijven de waarde van hun investeringen in informatietechnologie te maximaliseren. Op het hoofdkantoor van dit toonaangevende ICT-bedrijf werkt Sytske Nienhuis op de afdeling Investor Relations.

Wat houdt uw functie op deze afdeling in?
Sytske: Ik hou me, al bijna vier jaar, bezig met de organisatie van roadshows, Investor Relations-evenementen, de publicatie van het jaarverslag, het verspreiden van persberichten en de ondersteuning van deze afdeling.

Hoe ziet zo’n roadshow eruit?
Sytske: Wanneer er jaar- of kwartaalcijfers worden gepubliceerd, maken de bestuurders of directieleden van Getronics, al dan niet in samenwerking met een bank, een gang langs binnen- en buitenlandse investeerders. Deze roadshows regel ik tot in het kleinste detail. Andere Investor Relations-evenementen zijn bijvoorbeeld de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering en de bijeenkomsten voor analisten van financiële instellingen. Zo heb ik onlangs een analistenbijeenkomst in Boedapest georganiseerd. Ik heb dat laten samenvallen met de opening van onze nieuwe vestiging aldaar.

Waarom kiest u voor de The Language Lab?
Sytske: Eerlijk gezegd werkte de afdeling Investor Relations al met The Language Lab voordat ik daar kwam werken. De relatie stamt dus uit het verleden en eigenlijk is de samenwerking in eerste instantie gewoon voortgezet. Jullie komen onder andere in beeld als het jaarverslag vertaald moet worden. Die vertaling was dan ook mijn eerste opdracht voor The Language Lab. Tot op heden verloopt de samenwerking prima dus er is voor mij geen enkele reden om voor een ander vertaalbureau te kiezen. Daarbij zijn jullie altijd bereid om op korte termijn te schakelen.

Taaltips

De 'd' van Dirk?

Het oplezen van namen via de telefoon leidt aan de andere kant vaak tot de meest hilarische spelfouten. In het Nederlands is het volgende telefoonalfabet het gebruikelijkst:

Anton	Hendrik	Otto	Victor
Bernard	Isaac	Pieter	Willem
Cornelis	Jan	Quotiënt	Xantippe
Dirk	Karel	Rudolf	Ypsilon
Eduard	Lodewijk	Simon	Zaandam
Ferdinand	Marie	Theodoor
Gerard	Nico	Utrecht

Hen of hun?

De traditionele regel maakt voor het gebruik van hen en hun een onderscheid naar gelang van de zinsdeelfunctie: hen als het een lijdend voorwerp betreft of na een voorzetsel, hun in andere gevallen.

Gebruik hen in de zin van lijdend voorwerp: Ik heb hen zien lopen.
Gebruik hun in de zin van meewerkend voorwerp: Ik heb het hun verteld.
Gebruik na een voorzetsel altijd hen: We gingen naast hen zitten.

Deze regel wordt lang niet altijd juist toegepast, vermoedelijk omdat er in heel wat gevallen onduidelijkheid bestaat over de functie van het zinsdeel in kwestie. Volgens de regel hoort onder meer in de volgende gevallen hun gebruikt te worden: het zal hun berouwen, het bevalt hun niet, het ontgaat hun, het was hun opgevallen, ik ben hun dankbaar/erkentelijk, het lukte hun niet, het valt hun zwaar, er is hun veel aan gelegen, het werk wordt hun uit handen genomen, het zweet brak hun uit, het komt hun toe.

Steeds vaker wordt hen gebruikt in gevallen waar strikt genomen hun gebruikt zou moeten worden. Aangezien hen doorgaans stilistisch hoger gewaardeerd wordt dan hun kan men in geval van twijfel over de precieze vorm het best hen gebruiken.

Als alternatief voor deze keuze kan voor ze gekozen worden, maar het nadeel daarvan is dat dit soms als te informeel wordt ervaren en daarom minder geschikt voor geschreven taal.

Als hen of hun geen nadruk heeft, schrijf dan ze, om fouten te voorkomen.

Vaak is hun te vervangen door een voorzetselconstructie, bijvoorbeeld aan hen, voor hen of bij hen. Voor een overzicht van meer dan 500 twijfelgevallen kunt u terecht op de site van Onze Taal:
http://www.onzetaal.nl/advies/hunhen.html#lijst.

Wanneer een -s en wanneer een 's?

De apostrof-s (’s) dient vooral om uitspraakproblemen te voorkomen. Bij woorden die eindigen op een enkele klinkerletter die als lange klinker wordt uitgesproken (a, e, i, o, u en y), wordt in het meervoud of bij de bezitsvorm een apostrof-s gebruikt: kiwi’s, opa’s, auto’s, gerbera’s. Dit om te voorkomen dat bijvoorbeeld de i van taxi’s wordt uitgesproken als de i van ik.

Vaak worden merknamen met een ‘s geschreven, om het merk beter uit te laten komen: Albert Heijn’s producten. Ook bij ongebruikelijke meervouden wordt een apostrof-s toegevoegd. Hier is het woord geen zelfstandig naamwoord, maar wordt het wel als zodanig gebruikt: alle misschien’s in een tekst onderstrepen.

Als er geen uitspraakproblemen zijn, wordt de -s gewoon aan het woord vastgeschreven: Annes shampoos, cadeaus en whiskeys (maar whisky’s!). Dit geldt ook voor woorden die eindigen op –é, -ee of een toonloze -e: decolletés, introducees, douches.

In geval van een naam die eindigt op een sis-klank (-ce, -x, -sh, etc.) wordt voor de bezitsvorm alleen een apostrof achter het woord geschreven: Bush’ kat, Max’ huis. Maar bij een niet-uitgesproken –z of –x wordt een –s aan het woord geschreven: Saint-Tropezs haven.

Computertips

Dat wieltje kan meer dan scrollen

Te kleine lettertjes op het scherm? Zoom in met het muiswieltje. Houd de Ctrl-toets ingedrukt en beweeg het wieltje naar voren. In de meeste Windows-toepassingen zoals Word, Excel, PowerPoint en Internet Explorer worden de letters dan groter weergegeven. En kleiner natuurlijk als u het wieltje de andere kant op beweegt.

Versneld downloaden

Een van de gemakkelijkste manieren om het downloaden van bestanden te versnellen is het gebruik van het softwareprogramma Download Accelerator Plus. Dit is een gratis te downloaden programma dat ervoor zorgt dat de bandbreedte van uw internetverbinding volledig gebruikt wordt om bestanden op te halen van een site. Daartoe wordt de verbinding met de downloadsite opgesplitst in meerdere lijnen, zodat het downloaden een stuk sneller gaat, met name bij de snellere soorten verbindingen zoals ISDN, ADSL of kabel. Handig is ook dat u het downloaden kunt onderbreken en later weer kunt oppakken, zonder dat u helemaal van voren af aan hoeft te beginnen. Ten slotte bewaart het programma de gegevens van de gedownloade bestanden in een overzichtelijk scherm, zodat u bijvoorbeeld altijd kunt terugvinden op welke schijf en in welke map u een gedownload bestand op de eigen pc hebt opgeslagen. Het programma is gratis te downloaden vanaf deze internetpagina:
http://download.com.com/3000-2071-10037157.html?legacy=cnet.

Online tips voor Windows

Voor wie op het punt staat de Windows-pc uit het raam te smijten, biedt de website http://www.annoyances.org misschien uitkomst. Deze Engelstalige website is naar eigen zeggen de meest complete verzameling van informatie over Microsoft Windows voor en door gebruikers. De naam is niet toevallig, vele tips en oplossingen werden verzameld als reactie op tenenkrommende ergernissen over zogenaamde onbedoelde features, oftewel bugs, oftewel programmafouten. Zo biedt de website oplossingen voor het aan- en uitschakelen van de Automatic Windows Update en van het automatisch opstarten van cd-roms en valt er te lezen hoe men het irritante paperclipje in Office-programma's kan uitschakelen. Daarnaast nog een heleboel meer informatie over het gebruik van Windows-functies en programma's, het aanpassen van instellingen, netwerken, troubleshooting en humor.

Webtips

SMS- & MSN-taal

Taal is natuurlijk door de eeuwen heen altijd aan verandering onderhevig geweest. Maar in dit digitale tijdperk, waarin het zaak is om zo veel mogelijk te zeggen in zo weinig mogelijk letters, is het niet moeilijk om de weg kwijt te raken. Als uw zoon of dochter alleen nog maar onbegrijpelijke breezer- of MSN-taal uitslaat, surf dan eens naar www.smstaal.nl of www.wimdaniels.nl/sms. Daar vindt u een verklaring voor woorden als T2UL8ER (talk to you later) of constructies als @:-) (ik ben net naar de kapper geweest).

Test uw taalkennis

Welke van de onderstaande zinnen zijn juist?

a. Team 3 en 5 mogen door naar de finale
b. Team 3 en team 5 mogen door naar de finale
c. Teams 3 en 5 mogen door naar de finale
d. De teams 3 en 5 mogen door naar de finale

Alleen zin c is onjuist, de andere zinnen zijn correct. In zin b is het onderwerp (team 3 en team 5) helemaal uitgeschreven, in de overige zinnen is het verkort. In zin a kun je het weggelaten ‘team’ er nog bij denken. Dit werkt niet bij zin d, daar zijn de beide teams verzameld in het meervoud. In dat geval zegt de Algemene Nederlandse Spraakkunst dat het bepaalde lidwoord de moet worden toegevoegd. Dit lidwoord ontbreekt bij zin c, die daardoor onjuist is.

Dictee: -s of 's?

In Malraux__ werken las Clemence__ nichtje over de uitstapjes van de hoofdpersoon naar Cadiz__ haven. Ze genoot van de café__, de tapa__ en de playboy__ en droomde er over Italië__ kusten en Schotse whisky__. Afrika__ ayatollah__ lieten haar evenmin onberoerd. Ze sloeg haar boek dicht toen ze haar nichtje__ voetstappen hoorde, die tante__ koekjes, lolly__ en Max Havelaar__ koffie kwam brengen, en mijmerde nog wat over de oh__ en ah__ die Frankrijk__ beroemde schrijver had opgeroepen.

Profiel medewerker

Naam: Ingrid Verhagen
Functie: Vertaler
Leeftijd: 30 jaar
Favoriete stad: Melbourne, Australië
Favoriete eten: Tapas
Favoriete woord: Kostelijk
Leest op dit moment: Harry Potter
Heeft een hekel aan: Brutale kinderen
Meest inspirerende persoon: Sanne Wallis de Vries (je mannetje staan met een lach)
Wat ik graag ooit nog eens zou willen doen: Marathon lopen
Persoonlijk devies: Niet klagen maar dragen.

Als u geen prijs stelt op ontvangst van deze nieuwsbrief,
stuurt u dan een reply met het woord ANNULEER in de onderwerpregel.

© The Language Lab
Sarphatistraat 614-616
1018 AV Amsterdam
tel. 020 5141560
e-mail: mail@languagelab.nl