Nieuwsbrief - handige weetjes en taaltips via de mail

Beste relatie,

Hier is-ie weer. Onze nieuwsbrief. Onze medewerkers hebben weer eens hun best gedaan u te vermaken met smeuďge taalweetjes van binnen en buiten het bedrijf.

Deze keer op het menu: een kennismaking met onze tolkdiensten, een mini-masterclass in leestekengebruik, gevolgd door de geschiedenis van de apenstaart. Verder een sprekend voorbeeld van het gevaar van dikke vingers. Vervolgens doen we de Wet van Muphry uit de doeken, wijzen u onder het mom van een verhandeling over straattaal de weg naar een rijke bron online vuilbekkerij en stellen u een charmante medewerker voor. Als friandise ter afsluiting een hilarisch voorbeeld van Chinglish.

Enjoy!

Koen Gubbels
Directeur
Inhoud

Nieuw: tolkdiensten
Aanhalingstekens: dubbel of enkel?
Het apenstaartje – terug van nooit weggeweest
Urban decay: straattaal
Butterfingers en fat finger trade
Frans: Scheutig met spaties
Vertaalblunders
Blog: als het Latijn verdwijnt
Profiel medewerker: Paul Poulissen
De wet van Muphry

www.languagelab.nl

Taalnieuws

Tolkdiensten

tolkSinds begin dit jaar biedt The Language Lab ook tolkdiensten aan. Tolken is uiteraard nauw verwant met vertalen. In beide vakken draait het om het omzetten van taal. Veel vertalers werken naast hun vertaalpraktijk dan ook als tolk.

Feitelijk is tolken niets meer dan mondeling vertalen. In zijn meest eenvoudige vorm treedt een tolk op als mondeling vertaler die de boodschap van een spreker, nadat hij is uitgesproken, vertaalt. Dit heet ook wel consecutief (opeenvolgend) tolken. Een veel lastiger discipline is het simultaan tolken zoals dat veel bij internationale conferenties wordt toegepast. Een tolk vertaalt het gesprokene terwijl er gesproken wordt met een vertraging van hooguit enkele seconden. Hij wacht dus niet totdat de spreker uitgesproken is. Dit vereist veel meer concentratie dan consecutief tolken. Vandaar dat simultaantolken vaak werken vanuit tolkencabines waar ze zich volledig kunnen focussen op het ‘live’ vertalen van gesproken tekst. Dit is overigens zulk intensief werk dat simultaantolken om het half uur afgewisseld moeten worden.

Mocht u behoefte hebben aan meer informatie over onze tolkdiensten, belt u dan met Robert Munts of Paul Poulissen op 020-5141560.

» Lees verder: Tolken

Taaltips

Aanhalingstekens

In de lessen Spelling en Interpunctie voor Iedereen, deze keer de ‘rules of thumb’ voor het gebruik van aanhalingstekens in het Nederlands…

Het Nederlands heeft een voorkeur voor het gebruik van dubbele aanhalingstekens bij citaten, en enkele aanhalingstekens voor wat u binnen het citaat nog speciale aandacht wilt geven. Is er sprake van een citaat binnen een citaat, dan wordt dit omsloten door enkele aanhalingstekens. Hier bestaan geen ijzeren wetten voor, maar dit gebruik is het meest gangbaar. Ondertussen lijkt er een trend te ontstaan richting louter enkele aanhalingstekens bij citaten, ongetwijfeld onder invloed van het Engels.

Verder is het gebruikelijk dat het eerste aanhalingsteken, ofwel het openingsteken, afwijkt van het tweede, het eindteken. Tekstverwerkers zorgen er tegenwoordig voor dat deze tekens automatisch juist geplaatst worden.

» Lees verder: Aanhalingstekens

Taalweetjes

Het apenstaartje – terug van nooit weggeweest

Hoelang duurde het voordat u trefzeker een apenstaart (@) kon tekenen? Hebt u de aap direct bij de staart gevat of bent u van binnen naar buiten gegaan? En lukt de apenstaart bij u nu altijd?

Het apenstaartje is niet nieuw, zoveel mag duidelijk zijn. Het wordt al in economische documenten daterend uit het 16e eeuwse Italië aangetroffen. In die tijd reist de slingeraap o.a. onder de naam amfora: Grieks voor kruik. Daarnaast, in betekenis ongerelateerd, wordt de apenstaart als een soort steno voor anno (in het jaar van) aangetroffen, een notitie die wellicht tien eeuwen ouder is, en een samenvoeging van A en D…

» Lees verder: Apenstaartje

Urban decay

Het onderscheid tussen straattaal en main stream taal is arbitrair - een functie van groep en tijd. De straat is als een gespecialiseerd bedrijf, en kent dus jargon. Nieuwe woorden en betekenissen drijven altijd heen en weer tussen specialisten en de gemene gebruikers.

Overigens is de moderne benaming voor straattaal urban. Nieuwe wijn, u begrijpt… Een nauwgezet verzamelaar van urban taalgebruik is Aaron Peckham. Peckham maakt Urban Dictionaries en kalenders met illustratieve ondertitels zoals: fularious street slang defined of: ridonkulous street slang defined. U vindt ze op Amazon, en een kijkje in de eerste pagina’s levert juweeltjes op. En het is niet snijdend en bot wat Peckham biedt. Naast een mooie verzameling slang vindt u er acroniemen, sms- en turbotaal.

» Lees verder: Straattaal

Engels taalweetje

Fat finger trade

vlag VKVan een onhandige persoon wordt wel gezegd dat deze over butterfingers beschikt. Een zeer speciale en moderne vorm hiervan is de fat finger, ook wel als werkwoord gebruikt, als in: ‘I fat-fingered my boyfriend’s phone-number and ended up talking to someone else for an hour.’ De betekenis moge duidelijk zijn: in haast of als gevolg van te kleine toetsen maakt iemand een foutje, een typo, een verschrijving.

lange vingersFat-fingered trade mag met recht de uitdrukking van de meimaand heten. Want als gevolg van de dikke vinger van een handelaar van de CitiBank sloeg op 7 mei jongstleden de bodem uit de Amerikaanse beurs. Tenminste, zo luidde een verklaring.

Nu is een typo snel gemaakt. Soms met desastreuze gevolgen. Satellieten die hemellichamen voorbijschieten omdat iemand een punt voor een komma aanziet, medicijnen die in verkeerde doses onbeschrijflijk leed veroorzaken, fortuinen die per abuis in rook opgaan, mensen in ontreddering achterlatend: dit alles door een verschrijving die niemand opvalt tot het te laat is. En juist daarom valt er ook zo goed geld mee te verdienen…

Kent u de  typosquatter al? Men neemt een goedlopende internetsite en ‘leent’ de naam ervan. Vervolgens koopt men alle domeinnamen die sterk op deze naam lijken. Dat kan met een alternatieve extensie (.com in plaats van .nl) of door een sterk gelijkende variatie op de naam. Maar typosquatters nemen ook graag de uitwijk tot de fat finger, door domeinnamen te registeren die het gevolg kunnen zijn van verschrijvingen van bezoekers. En presto! traffic naar de site van de snoodaard, en het grote geldkloppen kan beginnen. U bent gewaarschuwd.

Frans taalweetje

Scheutig met spaties

vlag FrankrijkAls je van woorden moet leven is minding one’s p’s and q’s een noodzaak. Een vertaler moet zorgen dat alle puntjes op de i staan en alle leestekens op hun plek. Bij het Frans leidt dit wel eens tot discussies. Een veelgehoorde vraag van onze klanten over onze Franse vertalingen: waarom staan er steeds van die overbodige spaties?

In het Frans plaatst men voor een  vraagteken, een uitroepteken, een puntkomma en een dubbele punt altijd een spatie. Voor komma’s en voor punten aan het einde van een zin wordt geen spatie geplaatst.

Spellingcheckers houden hier rekening mee. Dit is makkelijk na te gaan. Selecteert u maar eens een stuk tekst in een Word-document. Vervolgens gaat u in uw menu naar Extra, Taal, Taal instellen en kiest voor Frans. Als u vervolgens in de tekst gaat staan en op een willekeurige plek een dubbele punt wilt plaatsen, zult u zien dat Word er automatisch een spatie voor zet. Een onvervalste Franse spatie.

Overigens houdt niet iedereen in Frankrijk zich aan deze ijzeren conventie: de ooit door Jean-Paul Sartre opgerichte Franse krant Libération zet haar dubbele punten, puntkomma’s, uitroeptekens en vraagtekens gewoon direct achter het laatste woord.

Mocht u behoefte hebben aan meer informatie over onze Franse vertalingen, belt u dan met een van onze projectmanagers op 020-5141560 of klik hier en vraag een offerte aan.

Vertaalblunders

Aborteert uw kind en maakt uw huid zacht

Productverpakkingen en handleidingen bij producten uit China grossieren vaak in vertaalfouten. Als we alles zouden vermelden wat we zo tegenkomen, dan zou deze rubriek uit zijn voegen groeien. Alleen de heel extreme blunders verdienen vermelding. Deze week signaleerden we er een op de verpakking van een afslankband: eliminate women pregnancy and make skin smooth. Grofweg vertaald met "aborteert uw kind en maakt uw huid zacht".

reclame

Er zal waarschijnlijk wel iets bedoeld zijn als "reduceert overgewicht na zwangerschap". Tenminste, dat hoop je dan. Het is namelijk wel een vergezochte vertaalfout. Of zouden de makers dit misschien toch letterlijk bedoelen? Aten ze ooit hun kinderen niet op, die Chinezen?

Klik hier voor meer vertaalblunders.

Blog

Als het Latijn verdwijnt

Hoewel ik al zestien jaar een vertaalbureau run, heb ik helemaal geen taal- of vertaalachtergrond. Ik heb me daar nooit bezwaard over gevoeld. In de praktijk heb ik geleerd dat een vakinhoudelijke achtergrond – in mijn geval Bedrijfskunde – je vaak een voorsprong geeft op vertalers met een (ver)taalbul op zak. Sterker, het is vaak het gemis aan vakinhoudelijke kennis dat veel vertalers opbreekt.

Lees verder

Profiel medewerker

Paul Poulissen

Naam: Paul Poulissen
Functie: Accountmanager
Leeftijd: 32
Geboren in: Hilversum
Favoriete stad: Bordeaux
Favoriete eten: de mediterrane regionale keuken
Favoriet woord: strapatsen
Leest op dit moment: Geschiedenis van de liefde van Nicole Krauss
Luistert op dit moment naar: Jose James – For all we know
Had als kind: een abonnement op maandblad Kijk en blond stekeltjeshaar
Ergert zich aan: onverschilligheid
Meest inspirerende man: Khalil Gibran
Meest inspirerende vrouw: Simone de Beauvoir
Wat ik graag ooit nog eens zou willen doen: een grote zeilreis maken
Persoonlijk devies: Panta Rhei

De wet van Muphry

Als vertaalbureau hebben we dagelijks te maken met de wet van Muphry. Deze wet heeft betrekking op verschrijvingen.

De wet van Muphry luidt als volgt:

  • Hoe opvallender een fout, hoe groter de kans dat de redactie er overheen kijkt.

  • Wat de lezers het eerste zien – de omslag, titels, kopjes, openingsparagrafen e.d. – daar zitten de meeste fouten.

  • Als iemand zich schriftelijk uitlaat over de povere kwaliteit van andermans redactiewerk, zal hij hierin fouten maken.

  • Wanneer een schrijver een redacteur in z’n boek bedankt, zal het boek veel fouten bevatten.

  • Hoe uitvoeriger het dankwoord van dergelijke schrijver, hoe veelvuldiger de fouten.

  • Boeken en artikelen over stijl, spelling en redactie zijn gewoonlijk inconsistent en wemelen van de fouten.

Enkele dagen geleden gleed bij ons een bijlage van het NRC in de bus met als kop: Human Resourses. U begrijpt dat wij ons er op deze plek niet over zullen uitlaten.

Muphry’s law is overigens bedacht door John Bangsund, Victorian Society of Editors, Australië, 1992.

Wilt u onze nieuwsbrief liever niet meer ontvangen? Stuur dan een mail met als subject unsubscribe naar nieuwsbrief@languagelab.nl

© The Language Lab - Sarphatistraat 614-616 - 1018 AV Amsterdam - tel. 020 5141560 - www.languagelab.nl - e-mail: mail@languagelab.nl