Taalnieuws

Heet van de naald

Met ingang van deze week zijn wij gecertificeerd volgens de nieuwe ISO 9001:2008-norm. In deze norm staat het verhogen van de klanttevredenheid centraal. De ISO-certificering past in ons streven om de kwaliteit van de dienstverlening naar onze klanten toe voortdurend te verbeteren. ISO-certificeringen komen op buitenstaanders nog wel eens over als bureaucratische wangedrochten, maar zijn dat feitelijk niet. Kortgezegd zou je kunnen stellen dat ISO gaat om: zeggen wat je doet, doen wat je zegt en bewijzen dat dat zo is. Wij hopen dat onze klanten dit ervaren in onze service. En zoniet, dat ze ons dat laten weten. Daar doen we namelijk wat mee. Erewoord.

Doodstraf voor een vertaling

Vertalen is soms verre van een onschuldige bezigheid. In Afghanistan was een vertaling van de koran beschikbaar naar een van Afghanistans lokale talen. Een aantal mannen leek het een goed idee om de boodschap van de koran zo verder te verspreiden onder de bevolking die immers geen Arabisch leest. De voorganger van de moskee vroeg een oude vriend, Ahmad Ghaws Zalmai, om 1.000 exemplaren te drukken.

Nadat er exemplaren in circulatie komen, begint het gedonder. Conservatieve geestelijken – en daar wemelt het van in Afghanistan – reageren woedend. Het probleem? De koran is alleen in het Afghaans gedrukt zonder dat het oorspronkelijke Arabisch ernaast vermeld is. Allah heeft de koran ooit in het Arabisch aan de mens gegeven en iedere vertaling zonder de bron ernaast zou Allahs woord kunnen vertekenen. En dat is een doodzonde.

» Lees verder: Doodstraf voor een vertaling

Zieltogende talen

Hoe goed is uw Akie, Bung, Lom, Konkow, Ndai, Uma,of Wangaaybuwan? Waarschijnlijk niet best want al deze talen hebben gemeen dat ze nog maar door tien of minder mensen op aarde gesproken worden. Het Australische Wangaaybuwan wordt bijvoorbeeld nog maar door twee mensen gebruikt. De Unesco heeft een interactieve atlas gepubliceerd met een overzicht van talen die met verdwijning worden bedreigd. Maar liefst 2500 van de ongeveer 6900 bekende talen lopen gevaar.

Als u zelfs eens wilt nagaan welke talen bedreigd worden, klik dan hier.

Op http://www.language-museum.com/ vindt u teksten uit meer dan 2000 al dan niet uitgestorven talen.

Ethnologue biedt een fantastische hoeveelheid informatie over duizenden talen.
http://www.ethnologue.com/web.asp

Vertalen zonder de, het of een

Zo nu en dan lijkt vertaalwerk veel op het oplossen van een ingewikkelde puzzel.

De Nederlandse vertaler van de Franse roman La disparition van Georges Perec (1936-1982) moet wel een liefhebber van breinbrekers zijn geweest. Deze 319 pagina's tellende roman uit 1969 is namelijk beroemd geworden omdat de letter 'e' er niet in voorkomt. Het werk werd dan ook onvertaalbaar geacht. In 1994 verscheen er echter een Engelse vertaling onder de titel A void. En nu is er dus ook een Nederlandse vertaling. Ondanks de extra hindernissen die bijvoorbeeld de lidwoorden 'de', 'het' en 'een' vormen, is het Guido van de Wiel toch gelukt. Zijn vertaling verschijnt in april bij De Arbeiderspers, precies veertig jaar na het verschijnen van het origineel, onder de titel 't Manco. Van de Wiel heeft er tien jaar aan gewerkt. Of het een leesbaar boek is geworden, moeten we nog even afwachten.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Georges_Perec
http://papierenman.blogspot.com/...

Vertalen van gebarentaal

Een groep Amerikaanse wetenschappers werkt aan een systeem dat gebarentaal kan vertalen naar tekst. Er bestaan al woordenboeken voor gebarentaal. Daarmee kun je echter alleen woorden omzetten in gebaren. Dit nieuwe systeem gaat een stap verder. Met behulp van een cameragestuurd systeem wordt gebarentaal herkend en automatisch omgezet in tekst.

Een camera registreert de handbewegingen waarna die worden geanalyseerd door de computer. Volgens de onderzoekers maakt het niet uit wat voor camera gebruikt wordt. Een webcam of telefooncamera zouden genoeg moeten zijn.

» Lees verder: Vertalen van gebarentaal

Taaltips

Hergeformuleerd of geherformuleerd?

Het voltooid deelwoord van werkwoorden die beginnen met her-.

Werkwoorden die met her- beginnen kunnen bij het vormen van het voltooid deelwoord nogal eens voor verwarring zorgen. Stel uzelf bij twijfel de volgende vragen:

- Is her- beklemtoond?

Nee: het voorvoegsel ge- vervalt, bijvoorbeeld in heropenen-heropend, herhalen-herhaald, herschrijven-herschreven, herinneren-herinnerd.

Ja: dan zijn er drie mogelijkheden en stelt u de volgende vragen:

[...]

» Lees verder: Hergeformuleerd of geherformuleerd

Engelse taalweetjes

Hoe Nederlands is het Engels?

Het Engels bevat meer woorden van Nederlandse origine dan u wellicht zou denken. Een paar heel bekende zijn natuurlijk apartheid en starboard (stuurboord). En als u wel eens koelkast in Amerika hebt opengetrokken, dan is de kans groot dat daar een bakje coleslaw in staat, van het Nederlandse koolsla. Amerikanen zijn daar gekker op dan wij, bij ons kom je de lekkernij zelden tegen. Het Engels en Nederlands zijn beide Germaanse talen en sterk verwant. Het Engels bevat talloze woorden die rechtstreeks uit het Nederlands of Middelnederlands afkomstig zijn.

Een paar voorbeelden:

» Lees verder: Hoe Nederlands is het Engels?

Het I always get my sin-syndroom

Vermoedelijk het meest verkochte taalboek van de laatste jaren is het boekje I always get my sin van ex-Heinekentopman Maarten H. Rijkens. Er schijnen meer dan 300.000 exemplaren van verkocht te zijn. Het boekje — hoe zal ik het diplomatiek formuleren — blinkt echter niet uit door zijn fijnzinnigheid of geestrijke vondsten. Verder wemelt het van Engelse uitdrukkingen die weliswaar Nederlands overkomen maar gewoon zuiver Engels zijn. Lees verder.

“You can say you to me”

Dit schijnt oud-bondskanselier Helmut Kohl ooit gezegd te hebben tegen de toenmalige Amerikaanse president Ronald Reagan. En diezelfde Kohl snauwde tegen een journalist die hem naar aanleiding van de zwartgeldaffaire in de CDU aansprak: “Nog altijd Doktor Kohl voor u!” U denkt misschien: “So what?” Toch is er meer aan de hand. Het betreft namelijk een heikel thema: “siezen” (met “u” aanspreken) of “duzen” (met “jij” aanspreken). In Duitsland ligt de juiste aanspreekvorm heel gevoelig. Er zijn duidelijke regels waar men zich aan moet houden. Bovendien wijken deze regels behoorlijk af van wat we in Nederland gewend zijn. Het is dus zeker geen overbodige luxe om in deze crisistijden eens even stil te staan bij de vraag hoe u uw Duitse klanten moet aanspreken.

» Lees verder: Du of Sie?

Breinfitness

Om u een idee te geven wat het betekent om onder tijdsdruk een smetteloze vertaling te moeten leveren, hebben we in samenwerking met de Canadese gameontwikkelaar Bartsoft een vertaalgame ontworpen: Translation Madness. Het gaat erom in korte tijd zoveel mogelijk correcte vertalingen van woorden te geven. Kunt u de high score verbeteren?

Klik hier.

Webtips

Thou churlish dizzy-eyed varlot!

Laat zien dat u niet van de straat bent als u uw buurman, collega of partner weer eens verwenst. Klik op Insult me again voor de meest liederlijke 16e-eeuwse beledigingen.
De Shakespearean Insulter

Gebarentaal online

De Stichting Nederlands Gebarencentrum heeft een schitterend online woordenboek voor gebarentaal ontwikkeld. Aan de hand van duidelijke minifilmpjes leert u hoe een bepaald woord moet worden 'gebaard'. Het woordenboek bevat zo'n 8.000 uitdrukkingen.
Klik hier

Profiel medewerker

Naam: Femke Werkman
Functie: Projectmanager
Leeftijd: 32
Geboren in: Laren
Favoriete stad: San Francisco & Salvador da Bahia
Favoriete eten: Sushi
Favoriet woord: Schobbejak
Leest op dit moment: Verbroken stilte van Barry Neil Kaufman & Misery van Stephen King
Luistert op dit moment naar: Garota de Ipanema
Wilde als kind: Graag een rat als huisdier
Ergert zich aan: Wachten
Meest inspirerende vrouw: Rosa Parks
Meest inspirerende man: Pablo Picasso
Wat ik graag ooit nog eens zou willen doen: Wereldreis maken
Persoonlijk devies: Er moet eerst iets gebeuren voordat er iets gebeurt (Cruijff).

Hilarische (ver)taalblunders

We hebben de afgelopen tijd weer een paar heerlijke vertaalfouten de revue zien passeren.

December 2008: Instituut slaat 'planck' mis.

Het Duitse Max Planck Instituut, een van de meest gerenommeerde onderzoekscentra ter wereld, ging volledig de mist in met een Chinese tekst. Zonder het in de gaten te hebben, maakten ze gratis reclame voor een bordeel. Klik hier.

November 2008: Lost in translation in Swansea

De Britse gemeente Swansea wilde een tweetalig verkeersbord plaatsen, in het Engels en Welsh. Het overslaan van een laatste kwaliteitscontrole op de vertaling leidde tot een hilarisch verkeersbord. Lees hier.