Amsterdam, 26 maart 2007

Beste relatie,

De lente is hard bezig het estafettestokje uit de handen van Koning Winter te trekken, de buurtvogels kwinkeleren dat het een lieve lust is en de lucht is zwanger van een nieuw, mediterraan klimaat. Een mooie tijd voor de TLL-nieuwsbrief. Deze keer leggen we de nadruk op onze moerstaal, het Nederlands. We hebben een paar interessante weetjes en testjes om uw kennis van de vaderlandse spelling bij te spijkeren.

Wist u overigens dat u uitstekend bij ons terecht kunt voor het nalezen en corrigeren van uw teksten? Onze correctoren zorgen ervoor dat uw persberichten, webteksten ander publicitair materiaal tot in de puntjes verzorgd zijn. Het is maar dat u het weet.

Veel leesplezier!

Koen Gubbels

Heet van de naald

Nieuwe spelling: groen of wit?

Op 1 augustus 2006 is de spelling van een groot aantal woorden officieel veranderd. Het betrof hier geen spellingshervorming maar een aanpassing van bestaande regels. Deze regels waren in 1996 door de Nederlandse Taalunie ingesteld bij het actualiseren van de Nederlandse spelling. Als gevolg hiervan kwamen onlogische en onduidelijke gevallen aan het licht die erom schreeuwden verbeterd of aangescherpt te worden.

Het bekendste voorbeeld hiervan betreft het geval pannenkoek vs. paardebloem. Het eerste deel pan in pannenkoek kan verdubbeld tot pannen, vandaar pannenkoek. Dat dit woorddeel etymologisch niets met een pan te maken heeft, legde geen gewicht in de schaal. Het eerste deel van paardebloem betreft een dierennaam in een plantkundige aanduiding. Zulke woorden volgen een andere regel. Vandaar: paardebloem.

Dergelijke regels, uitzonderingen en (schijnbare) inconsistenties wekten veel wrevel bij taalgebruikers. Het was aan de Taalunie om zulke zaken glad te strijken in de nieuwe editie van de Woordenlijst Nederlandse Taal, beter bekend als het Groene Boekje.

Helaas bleek het nieuwe Groene Boekje geen doorslaand succes. De Taalunie had namelijk de gelegenheid te baat genomen om nog enkele spellingsregels door te voeren. Dit stuitte in vakkringen op fel verzet. Begrijpelijk, want met 10 eurobiljet in plaats van 10-eurobiljet en appel in plaats van appèl werden de zaken er niet eenvoudiger op. En omdat het Groene Boekje alleen een lijst met woorden is zonder verdere uitleg, is niet altijd duidelijk welke regels gelden in welke gevallen en waarom.

Het Genootschap Onze Taal kwam daarom onlangs, in samenwerking met een aantal landelijke dagbladen, tijdschriften, omroepen en uitgeverij Het Spectrum, met een alternatieve spelling en een bijbehorende spellinggids: Het Witte Boekje. Daarmee is Nederland een heuse spellingsoorlog rijker: belangrijke spelers als De Volkskrant en NRC Handelsblad kiezen voor wit, terwijl onderwijs- en overheidsinstellingen verplicht de groene spelling volgen.

Bij The Language Lab hebben we ervoor gekozen de witte spelling aan te houden, omdat deze in veel gevallen een logischer en leesbaarder resultaat geeft dan de officiële, groene spelling.

Voor wie het echt niet meer kan bijhouden, is er overigens goed nieuws: Het groen-witte verschillenboekje is sinds kort te bestellen bij het Genootschap Onze Taal.

Meer weten? Kijk op:
http://www.onzetaal.nl/dossier/spelling/wbvragen.php
http://taalunieversum.org/spelling/witte_spelling/

Uiteraard kunt u ook bij ons terecht om uw Nederlandse teksten te laten controleren op spelling, stijl en grammatica. Onze ervaren correctors zijn u graag van dienst.

Klant aan het woord

Karlijn van Driel, Porter Novelli

Porter Novelli is een full-service public relations adviesbureau, dat onderdeel uitmaakt van het internationale Porter Novelli-netwerk. Het doel is om klanten te helpen met het identificeren van stakeholders en het bouwen en onderhouden van relaties met deze stakeholders, om zo een wezenlijke en meetbare bijdrage te leveren aan de doelstellingen van de organisatie. Porter Novelli is specialist op het gebied van corporate communicatie, marketingcommunicatie, public affairs en overheidscommunicatie.

Wat houdt uw functie in? Karlijn: Ik ben senior consultant Health Care en ben als adviseur verantwoordelijk voor alle klanten op het gebied van gezondheid, zoals farmaceuten, zorgverzekeraars, brancheorganisaties in de zorg, groothandels in geneesmiddelen, et cetera.

Hoe belangrijk zijn vertalingen voor uw organisatie?
Veel van mijn farmaceutische klanten werken intensief samen met hun moederbedrijven in het buitenland, vooral de Verenigde Staten. Vaak komen op het laatste moment persmaterialen binnen die vertaald moeten worden naar de Nederlandse taal.

Waarom heeft u indertijd voor samenwerking met The Language Lab gekozen?
Via mijn collega's die ervaringen hebben met The Language Lab. Inmiddels werk ik alweer 5 jaar met The Language Lab samen. The Language Lab zorgt er overigens altijd voor dat mijn teksten snel worden vertaald.

Heeft u wel eens een ongewoon project aan The Language Lab toevertrouwd?
Iets ongewoons? Ik zou het leuk vinden om de mensen achter de vertalingen eens met rode oortjes te zien gniffelen bij alle persmaterialen die zijn vertaald voor erectiebevorderende middelen!

Taaltips

Achternamen met 'van'

De juiste schrijfwijze van eigennamen is niet altijd vanzelfsprekend. Wat doe je met het voorvoegsel van en hoe zit het met een dubbele naam? Kijkt u even naar onderstaande voorbeelden.

De heer Van den Broek
De heer Peter van den Broek
De heer P. van den Broek
Edwin de Roy van Zuydewijn
De heer De Roy van Zuydewijn

U ziet dat Van alleen een hoofdletter krijgt als er geen naam, of letter van een naam, aan vooraf gaat. Deze regel geldt ook voor een combinatie van achternamen: wanneer een vrouw de naam van haar echtgenoot samen met haar meisjesnaam gebruikt wordt van klein geschreven:

Mevrouw Jansen-van Dam.

Bovenstaande regels gelden voor Nederlandse namen. In België verschilt de schrijfwijze van de achternaam per persoon en gaat men uit van de naam zoals deze bij de burgerlijke stand geregistreerd is. Deze schrijfwijze wordt consequent aangehouden; Jan Van Den Broucke wordt dus aangeduid als 'De heer Van Den Broucke' en Jan Van den Broucke als 'De heer Van den Broucke'.

Een of één?

Wanneer schrijft u een en wanneer één? In de regel voegt u accenten toe wanneer u het woord als telwoord gebruikt. Voorbeelden:

Je hebt één uur de tijd.
Na één drankje ging hij alweer naar huis.

In onderstaande voorbeeldzinnen ziet u het verschil tussen een en één:

Ik ga nog een keer met je naar dat museum.
Ik ga nog één keer met je naar dat museum.

Toch schrijft u niet altijd één wanneer u het getal 1 hoort. Waar het een vaste uitdrukking betreft worden de accenten weggelaten. Denk aan: 'een van de twee' of 'een en ander'. De redenatie is dat de interpretatie van het woord binnen de uitdrukking zo voor de hand ligt, dat accenten overbodig zijn.

Twijfelgevallen zijn vaste uitdrukkingen waarin wel heel nadrukkelijk het telwoord wordt gebruikt, zoals 'tien tegen een' en 'aan een stuk door'; daarbij wordt doorgaans 'een' geschreven, zonder accenten, maar ter verduidelijking is ook 'één' toegestaan.

Tot slot: in samenstellingen worden nooit accenten gebruikt (eenoudergezin, eenmanszaak).

Als u geen prijs stelt op ontvangst van deze nieuwsbrief,
stuurt u dan een reply met het woord ANNULEER in de onderwerpregel.

© The Language Lab
Sarphatistraat 614-616
1018 AV Amsterdam
tel. 020 5141560
e-mail: mail@languagelab.nl