Nieuwsbrief juni 2010

Urban decay

Het onderscheid tussen straattaal en main stream taal is arbitrair - een functie van groep en tijd. De straat is als een gespecialiseerd bedrijf, en kent dus jargon. Nieuwe woorden en betekenissen drijven altijd heen en weer tussen specialisten en de gemene gebruikers.

Straattaal is ludiek, dat weet een kind. Het berst uit z’n voegen van beeldend gebruik. Het is kruidig en scherp, snedig en prikkelend, en nooit sentimenteel. Wat het ook nooit is, is ontroerend. Daarvoor waakt straattaal. Net als studentikoos taalgebruik. Maar studententaal is dan ook straattaal, alleen met een colbertje aan. 

Alles mag bij straattaal, vooral als het shockeert of schoffeert. Troosten, verzachten of verheffen is taboe. Maar dat is dan ook Hoge School en alleen weggelegd voor gietijzeren persoonlijkheden, kunstenaars en andere hele of halve wijven.

Overigens is de moderne benaming voor straattaal urban. Nieuwe wijn, u begrijpt… Een nauwgezet verzamelaar van urban taalgebruik is Aaron Peckham. Peckham maakt Urban Dictionaries en kalenders met illustratieve ondertitels zoals: fularious street slang defined of: ridonkulous street slang defined. U vindt ze op Amazon, en een kijkje in de eerste pagina’s levert juweeltjes op. En het is niet snijdend en bot wat Peckham biedt. Naast een mooie verzameling slang vindt u er acroniemen, sms- en turbotaal.

Ongetwijfeld veroudert de inhoud van dit soort werk snel – non-main stream taal is meestal een kort levenspad beschoren. Dit komt omdat niet alles kan aanslaan, maar ook niet alles mag aanslaan. Er wordt veel waarde gehecht aan een kort en vlammend bestaan van een betekenis of uitdrukking, en binnen de groep, en de groep alleen. Elke groepering bestaat bij de gratie van uitsluiting. De ene straattaalgebruiker herkent een ander groepslid aan het juiste, courante gebruik. Wordt iets main stream, dan kan het niet meer.

Dat een deel van het verzameld jargon al uit is voor het ter perse gaat, hoeft u niet te deren. U leest het voor de sprankeling van geest en humor. De omslagen van zijn boekjes zijn trouwens ook erg leuk.

Hebt u geen zin in de aanschaf van een boek, en is uw nieuwsgierigheid geprikkeld, dan kunt u een online Urban Dictionary raadplegen. Er wordt geen censuur op toegepast en dat heeft z’n minder leuke kanten: u kunt makkelijk verdwalen in een web van lemma’s van het laagste allooi, ingebracht door holenmensen, en gelardeerd met pop-ups van schimmige taalproducten. Daalt u graag af tot de spelonken van onsmakelijk taalgebruik door louche figuren, dan wensen wij u happy hunting.

Er bestaat overigens een manier om prettig gebruik te maken van de online Urban Dictionary en uw taalregister fris en krachtig te houden: meld u aan, laat u enige unsults welgevallen, en u krijgt voortaan per mail een word of the day toegezonden. Die zijn duidelijk hand-picked en altijd geestig.

Unsult: May 4, 2010 Urban Word of the Day

An insult disguised as a compliment, originating from The Simpons (sic!) episode Father Knows Worst. The disguise can be very obvious or very subtle.

Example unsult: "Lenny, it takes a lot of courage to wear suspenders while you're not performing in the circus."