Nieuwsbrief november 2008

Heikele taalkwesties – Falsche Freunde

Valse vrienden, wie heeft of kent ze niet? In de omgang zijn ze vriendelijk, leuk en aardig, maar achter je rug is het een heel ander verhaal. Zulke vrienden kun je maar beter kwijt dan rijk zijn...

Het fenomeen van valse vrienden bestaat ook in taal. Dit zijn woorden die in twee talen dezelfde of bijna dezelfde vorm, maar een andere betekenis hebben. Gebruik je zo’n vals vriendje, dan bedoel je iets anders dan je zegt.

Ik haast mij op te merken dat valse taalvrienden, in tegenstelling tot die andere valse vrienden, meestal onbewust en onbedoeld optreden en voortkomen uit onwetendheid. Dit lijkt valse taalvrienden een onschuldig karakter te geven, maar schijn bedriegt. Ze kunnen namelijk niet alleen tot komische of genante situaties leiden, maar ook vervelend of zelfs beledigend uitpakken, met alle gevolgen van dien.

Het Nederlands en Duits zijn nauw verwante talen en lenen zich daarom bij uitstek voor valse vrienden. Neem nu de volgende Duitse vertaling van een Nederlandse tekst:

“Es war ein schwuler Abend. Ich wartete auf meine Freundin. Ich popelte vor Ungeduld und hatte deswegen gebellt. Sie hatte allerdings nicht reagiert. Wahrscheinlich stand sie noch im Winkel oder war dabei die Botschaften in den Wagen einzuladen. Als wir uns eine Stunde später trafen, war sie zusammen mit ihrer Oma. Ich fragte meine Freundin, ob sie noch Beleg gekocht hatte. Sie bejahte meine Frage und die Oma sagte, ihr Kleinkind sei doch ein schlimmes Mädchen. Meine Freundin verzog keine Miene und tat, als wäre sie doof. Wir spazierten weiter und kamen an einem Restaurant vorbei, dessen Eigentümer gerade ein Plakat ans Fenster klebte: “Koks gesucht”. Ich stieß eine Zucht der Erleichterung aus. Endlich hatte ich meine Traumbahn gefunden!”

En, nog valse vrienden tegengekomen? Ik hoop in dit geval van wel, want ik kan u verzekeren dat een Duitse moedertaalspreker bij het lezen van deze tekst ten minste dertien keer zijn of haar wenkbrauwen zal ophalen.

De tekst zoals een Duitse moedertaalspreker hem leest:

“Het was een homoavond. Ik stond op mijn vriendin te wachten. Ik peuterde in mijn neus van ongeduld en had daarom geblaft. Ze had echter niet gereageerd. Waarschijnlijk stond ze nog in de hoek of was de ambassades in de auto aan het inladen. Toen we mekaar een uur later ontmoetten, werd ze vergezeld door haar oma. Ik vroeg mijn vriendin of ze nog bewijs gekookt had. Ze antwoordde bevestigend en haar oma zei dat haar kleuter toch een gemeen meisje was. M’n vriendin vertrok geen spier en deed alsof ze stom was. We wandelden verder en kwamen langs een restaurant waarvan de eigenaar een poster op het raam aan het plakken was: “Cocaïne gevraagd”. Ik stootte een kwekerij van verlichting uit. Eindelijk had ik mijn droomspoor gevonden!”

Toch niet helemaal zoals de bedoeling was! Een correcte Duitse vertaling luidt als volgt:

“Es war ein schwüler Abend. Ich wartete auf meine Freundin. Ich zappelte vor Ungeduld und hatte deswegen angerufen. Sie hatte allerdings nicht reagiert. Wahrscheinlich stand sie noch im Laden oder war dabei die Einkäufe in den Wagen einzuladen. Als wir uns eine Stunde später trafen, war sie zusammen mit ihrer Oma. Ich fragte meine Freundin, ob sie noch Belag gekauft hatte. Sie bejahte meine Frage und die Oma sagte, ihr Enkelkind sei doch ein kluges Mädchen. Meine Freundin verzog keine Miene und tat, als wäre sie taub. Wir spazierten weiter und kamen an einem Restaurant vorbei, dessen Eigentümer gerade ein Plakat ans Fenster klebte: “Köche gesucht”. Ich stieß einen Seufzer der Erleichterung aus. Endlich hatte ich meinen Traumjob gefunden!”

Hieruit blijkt maar weer eens dat taal en vertalen geen vanzelfsprekendheid zijn.

Mocht u er zeker van willen zijn dat uw Duitse teksten vrij zijn van dit soort missers, neem dan contact op met een van onze projectmanagers: 020-5141560.